http://hdl.handle.net/20.500.12397/4732 Thu, 09 Apr 2026 08:51:24 GMT 2026-04-09T08:51:24Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/5025 TEK PARTİ DÖNEMİNDE YAPILAN CUMHURİYET HALK PARTİSİ KONGRELERİ TEMELİNDE DEĞİŞMEZ GENEL BAŞKANLIK, KEMALİZM VE MİLLİ ŞEF KAVRAMLARI UZUN, Hakan Siyasi partilerin kongreleri, partinin ve ülkenin sorunlarının görüşüldüğü, partilerinizleyeceği siyasetin belirlendiği, geniş kapsamlı toplantılardır. Bu kongreler, ülkenin kaderinietkileyecek bir boyuta da sahiptir. Çünkü partilerin kongrelerinde aldıkları kararlar, genellikleo siyasi partilerin ülke yönetiminde ya da muhalefette iken izleyeceği yol haritalarını dameydana çıkarır. Türk siyasi tarihinde oldukça önemli ve belirleyici bir yere sahip olan CHPde ülkenin tek parti ile yönetildiği 1923 ile 1946 yılları arasında, toplam olarak yedi kongredüzenlemiş ve Türk siyasi kültürü üzerinde etkisi olduğu söylenebilecek olan "DeğişmezGenel Başkanlık", "Milli Şef" ve "Kemalizm" kavramları, CHP'nin bu kongrelerinde ortayaçıkmıştır. Bu kavramlardan ikisi çok partili hayata geçilmesiyle birlikte gündemden düşmüş,sadece Kemalizm kavramı birbirinden farklı yorumlarla açıklanmış olsa da günümüze kadarsürekliliğini korumuştur.Political conventions are the comprehensive caucuses in which issuesregarding the party and the country are discussed and policies to be followed bythe parties are established. Such conventions have an aspect affecting the country's destiny. Because, decisions adopted by the parties in such conventions reveal theroad maps to be followed that political party while it is the ruling or oppositionparty. CHP which has a significant and determinant role in the Turkish politicalhistory between 1923 and 1946 when the country was governed by a single politicalparty held total seven conventions and the concepts "The fixed General Presidency""National Chief" "Kemalism" which have an effect on the Turkish political culturewere unveiled in those conventions of CHP. Two of these concepts fell off theagenda upon the transition to the multi-party system; just the concept of Kemalismhas prevailed until today even though it was explained with various interpretations. Fri, 01 Jan 2010 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12397/5025 2010-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/5024 TÜRKİYE'DE ÇOK PARTİLİ DÜZENE GEÇİŞTE CHP VE EĞİTİM SİSTEMİNDEKİ GELİŞMELER (1946-1950) Bozkurt, Birgül Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 1923 yılında kuruluşunun ardından -Atatürkdönemindeki çok partili yaşama geçme deneyimleri dışında- uzun süre tek partili bir düzeniçinde ülkeyi yönetmiştir. Doğal olarak, CHP, 1923 yılından 1950 yılına kadar 27 yıllık iktidarsürecinde, ülke siyasetini belirleyen en önemli dinamik olmuştur. Öte yandan, gerek ülkeiçindeki ekonomik ve toplumsal gelişmeler gerek dünyadaki gelişmeler CHP'nin izlediğisiyaseti şekillendirmiş ve değiştirmiştir. Bu değişimin en belirgin örneği, II. Dünya Savaşıkoşullarının 1940'lı yıllarda yarattığı toplumsal, ekonomik gelişmeler ve dünya siyasetininyeni biçimine uyum sağlama çabaları sonucunda Türkiye'de çok partili düzene geçilmesidir.Cumhuriyet Halk Partisi, çok partili siyasal yaşama geçme kararı alındıktansonra yeni duruma uygun bir değişim içine girmiştir. Partinin 1946 Olağanüstü ve 1947Kurultaylarında alınan kararlar ve kabul edilen program değişimi açıkça ortaya koymaktadır.Çalışmamız, 1946 (Olağanüstü) ve 1947 Kurultayları temel alınarak, CHP'nin çokpartili düzene uyum sağlamaya çalışırken geçirdiği değişimin eğitim sistemindeki sonuçlarınıortaya koymayı amaçlamıştır.After its foundation in 1923, the Republican People's Party, RPP for short, (CumhuriyetHalk Partisi, CHP in Turkish) ruled Turkey in a single-party system for several decades,except for a short period when a number of attempts to introduce a multi-party system intothe country under the guidance of M. Kemal Atatürk were experienced. For this very reason,the RPP was naturally the most important dynamic determining Turkey's politics during itsrule from 1923 till 1950. However, both the social and economic developments in the countryand the ones in the world shaped and changed the policy followed by the RPP. The most significantexample of such changes was the transition from the single-party rule to a multi-party system in order to adjust to the social and economic circumstances and to the new form of theworld politics brought about by the World War II.The RPP underwent a change that was in harmony with the new circumstancesafter the decision to adopt a multi-party system. The party programme and the resolutionstaken during the party conferences in 1946 (an emergency conference) and 1947 clearlyshowed this dramatic change.This study aims to show the consequences of this change for the education system onthe basis of these two conferences held in 1946 and 1947 as the RPP was trying to adapt itselfto the new multi-party system in the country. Fri, 01 Jan 2010 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12397/5024 2010-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/5023 OSMANLI'DAN CUMHURİYET'E: KADIN KİMLİĞİNİN BİÇİMLENDİRİLMESİ YILMAZ, Ahmet Türk Devrimi süreci, öncelikle Osmanlı Devleti'nden kalan kurumları ve o yapı ileözdeşleşen algıları ulusallık bağlamında "yeniden biçimlendirmeye" çalışıyordu. Diğer taraftanda kendisi, bu geleneksel algılayışlara göre biçimlenmek durumunda kalıyordu. Bununyanında doğal olarak bir iktidar ve egemenlik anlayışına sahip olması dolayısıyla; "Vatandaş/ Ulusun Bireyi" olarak tanımladığı toplumu, bu yeni "Egemenlik" anlayış çerçevesindebiçimlendirmeye çalışmıştır. Böylece daha öncesinde Osmanlı Devleti'nin "Müslüman-AileKadını" algısının yerine "Cumhuriyetçi Asri Kadın" algısının yerleştirilmesine çabalanmıştır.Bu makale de, kadınlığın Türkiye'de Osmanlı'dan Cumhuriyet'e giden süreçte, mevcut"Egemenlik" anlayışı tarafından nasıl bir biçimlendirilme yaşadığını ortaya koymayıamaçlamaktadır.Turkish revolution process primarily tried to reform institutions and perceptionsthat perpatuated with the structure which vestigial from the Ottoman Empire. Moreover, therevolution was formed itself according to the traditional perception. In addition,the possessionof a natural sense of power and sovereignty, it tried to form people in the framework of thisnew sovereignty understanding which had been described as a Citizen/ Individual of Nation.Thus, it was endeavored to establish Republican Modern Woman instead of Muslim-FamilyWoman perception. This article aims to introduce how womanhood is formed by sovereigntymentality in the process from Ottoman Empire to Republic in Turkey. Fri, 01 Jan 2010 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12397/5023 2010-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/5022 TÜRK KADINININ MUHTARLIK VE KÖY İHTİYAR HEYETLERİNE SEÇME SEÇİLME HAKKINI KAZANMASI VE TÜRKİYE'NİN İLK KADIN MUHTARI GÜL ESİN (HANIM) Güneş, Günver Kadının sosyal, ekonomik ve özellikle de siyasal yaşantıya etkili bir biçimdekatılımında yaşanan güçlükler tartışılan bir meseledir. Türk Devrimi sürecinde modernyaşamın simgesi olarak kadınların öne çıkarıldığı hep söylenegelmiştir. Modern bir toplumoluşturma çabasındaki Cumhuriyet ideolojisi, kadın hakları konusunda ciddi bir zihniyet vebakış açısı değişikliği ortaya koymuştu. Dolayısıyla, Türk kadınının siyasal boyutta temsilininCumhuriyet rejimi sonrasında ivme kazandığı iddia edilebilir.Türk kadını, yeni rejimin kendilerine tanımış olduğu fırsatın bilinci içerisinde,sağlanan olanaklardan mümkün olduğunca yararlanma yoluna gitmiş ve 1930 ve 1934yıllarındaki düzenlemelerle siyasal alanda söz sahibi olmuştur. Çağdaşlaşmanın gereği olarakatılan bu adımlar içinde, 1933 yılında köy muhtarı ve köy ihtiyar heyetlerine kadınların daseçilme hakkını kazanması, bu süreçte önemli bir dönemeçtir.Aydın İli Demircidere Köyünde yapılan seçimler sonrasında, Türkiye'nin ilk kadınmuhtarı olma özelliğine sahip Gül Hanım, Türk kadınının yeteneklerini, siyasal haklarını vesiyasal yaşamdaki yerini sergilemesine/sergileyebilmesine dair iyi bir örnektir.Women's joining effectively to social, economic and especially political life has beena matter to be argued. In the process of Turkish Revolution, it is always declared that womenwere brought forward as the symbol of modern life. Republican ideology that aimed to forma modern society, introduced radical changes in mentality and a new point of view in womenrights. So, it can be claimed that representation of Turkish women in politics gained momentumafter Republican regime.Turkish women who were aware of the rights that had been given by the new regime,benefited as far as possible from the opportunities, and they had a right in political lifethanks to the innovations in 1930 and 1934. It is the turning point in this process that therewere innovations for modernity one of which was electorate rights of women to become thechief and a member of village assembly in 1933.After the election in Aydın Province- Demircidere Village, Gül Hanım who becamethe first chief of a village was a good example for capability of Turkish women, their rights inpolitics and positions in political life. Fri, 01 Jan 2010 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12397/5022 2010-01-01T00:00:00Z