http://hdl.handle.net/20.500.12397/2410 Thu, 14 May 2026 11:15:49 GMT 2026-05-14T11:15:49Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/2729 DAL ŞEBEKELERDE EN EKONOMİK GÜZERGAHIN BULUNMASI İÇİN BİR YÖNTEM KAYA, BİROL Günümüzde mühendislik problemlerinin çözümünde ekonomik çözüm arayıĞ¢ları ön plana çıkmaya baĞ¢lamıĞ¢, su dağıtım Ğ¢ebekelerinde de, bu arayıĞ¢ın doğal sonucu olarak optimum dizayn için çözüm yöntemleri ortaya çıkmıĞ¢tır. Su dağıtım Ğ¢ebekelerinin projelendirilmesinde karĞ¢ılaĞ¢ılan sorunlardan birisi optimum güzergahın belirlenmesidir. Özellikle güzergahın oluĞ¢turulmasında bir serbestliğin sözkonusu olduğu, basınçlı sulama sistemlerinde en ekonomik güzergahın belirlenmesi önemli olmaktadır. Basınçlı sulama sistemlerinde, herhangi bir yolun seçimi tamamen topoğrafyaya bağlı olduğu için, seçenek oldukça fazladır. En ekonomik güzergahın belirlenmesi amacıyla değiĞ¢ik yöntemler kullanılmakla birlikte, uygulamada genellikle toplam dal uzunluğunu en kısa yapan algoritmalardan yararlanılmaktadır. Ancak dal Ğ¢ebekelerde dal uzunlukları toplamının en kısa olması her zaman en ekonomik yolu göstermemektedir. Bu çalıĞ¢mada en ekonomik dal Ğ¢ebeke güzergahının belirlenmesi için bir çözüm yöntemi önerilmekte ve önerilen yöntem ile elde edilen sonuçlarla, uygulamada kullanılan a) En kısa yol algoritmalarından KRUSKAL algoritması çözümü ile elde edilen sonuçlar, b) BaĞ¢langıca uzaklığı enkısa kapsarağaç (FLOYD algoritması kullanılmıĞ¢tır) ile elde edilen sonuçlar ve c) ZADEH tarafından önerilen ve boru hatlarının en ekonomik Ğ¢ekilde oluĞ¢turulması için kullanılan çözümle elde edilen sonuçlar karĞ¢ılaĞ¢tırılmaktadır. Now days in solving engineering problems economical efficiency is a mast. In water distribution systems this concept is used widely. One of the problem in designing water distribution networks is deciding on optimum layout. Specially in pressurized water distribution system, due to it's dependency to aches topography, there are a lot of alternatives. So chosen the economically efficient layout is a problem.There are many approved for defining economically efficient layout, but in general algorithms that minimizes total branched length is widely used. However minimizing the branch lengths is not necessarily indicates the most economical layout. In this study an procedure for finding the most economical layout is given and results from this procedure is compared with a) Shortest path (KRUSKAL algorithm and SOLLIN algorithm), b) Minimized of distances from source to sinks (FLOYD algorithm), c) procedure for minimizing the branch length (optimum layout by ZADEH) Fri, 01 Jan 1999 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12397/2729 1999-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/2728 BASİT U TİPİ ŞEBİNKARAHİSAR(Giresun)BÖLGESİ SÜLFİDLİ VE SÜLFATLI CEVHERLERİNDE KÜKÜRT İZOTOPLARI ÖZGENÇ, İSMET Kükürt izotop analizleri, çalışılan bölgeden alınan sülfidli ve sülfatlı cevherlerden elde edilen monomineralik konsontrelerde yapılmıştır. Bu bölgenin seçilmesinin nedenleri (1) cevherleşmelerin düşük sıcaklıkta(epi-mezotermal) oluşması, (2) cevherlerdeki bantlı yapının parajenezdeki minerallerin oluşum sırasını açıkça ortaya koyması,(3) cevher dokularının iki veya daha fazla sülfidli mineralin birlikte oluştuğunu göstermesi, (4) oluşum sonrası bir rekristalizasyon veya metamorfizma gözlenmemesi (5) Şebinkarahisar bölgesinin aynı zamanda sülfatlı cevherleşmelerin de yoğun olarak görüldügü bir bölge olması şeklinde belirtilebilir. Bölgedeki hipojen sülfatlı mineraller[alünit{KAl3(SO4)2(OH)6}] belirgin olarak 34S bakımından( + 8,9%o ile + 12,8 %o arası) hipojen sülfidlere( - 1,3 %o ile - 5,3 %o arası)göre zenginleşmiştir. Hipojen sülfidler içindeki34S pirit-sfalerit-galen sırasını izleyerek tüketilmektedir. Sülfid mineralleri için hesaplanan ayrımlanma faktörü ( α ) değeri 1,0016 ile 1,0040 arasında değişmektedir. İzotop verileri hipojen sülfatlar içindeki kükürdün mağmatik hidrotermal ortamdan türediğini gösterir. δ34SSO4 değerleri deniz suyu sülfatları için belirlenen değerlere göre oldukça küçük olduğundan bunların deniz suyu kökenli olmadığı söylenebilir. Pirit-sfalerit, pirit-galen ve sfalerit-galen mineral çiftleri için hesaplanan ayrımlanma faktörleri ve buna bağlı izotopik sıcaklıklar 150o – 319o C arasında bulunmuştur. Bu değerler sıvı kapanım çalışmalarıyla belirlenen oluşum sıçaklıkları ( 140o – 2700 C ) ile genel bir uyum göstermektedir. Sulfur isotope analyses were performed on monomineralic concentrates of sulfide and sulfate minerals. This region was chosen because (1) mineralizations were formed at low temperature(epi-mesothermal), (2) the banded character of the ores provide the basis for a precise paragenetic sequence, (3) texturel evidence indicates that two or more sulfide minerals were deposited together, (4) the ores have not been recrystallized and metamorphosed,(5)Coexisting hypogene sulfate mineralizations were also formed in the region. In Şebinkarahisar district the hypogene sulfates[ Alunite { KAl3(SO4)2 (OH)6} ] (+ 8,9 %o to + 12,8 %o ) are enriched in 34 S relative to hypogene sulfides (- 1,3 %o to - 5,3 %o ). Coexisting hypogene sulfides are increasingly depleted in 34S in the order pyrite-sphalerite-galena. The isotopic data suggest that sulfur in hypogene sulfates were derived from magmatic hydrotermal environment and δ34S values of sulfates are smaller than δ34S in sea water and therefore they can not be derived from sea water.Pyrite-galena, pyrite-sphalerite and sphalerite-galena fractionation pairs(α)range from 1,0016 to 1,0040 indicating the temperature of 150 to 319 oC which generally agree with fluid inclusion data(140 to 270 oC ). Fri, 01 Jan 1999 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12397/2728 1999-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/2727 GERMENCİK (AYDIN) JEOTERMAL ALANLARININ HİDROJEOKİMYASAL AÇIDAN İNCELENMESİ Filiz, Şevki; TARCAN, GÜLTEKİN; GEMİCİ, ÜNSAL Bu çalışma Türkiye'nin en önemli jeotermal alanlarından birini oluşturan Germencik jeotermal alanında yapılan hidrojeolojik, hidrojeokimyasal ve izotopik incelemeleri kapsamaktadır. Menderes Masifine ait gnays, kuvars şist gibi çatlaklı kayaçlar ile karstik mermerler jeotermal sistemlerin birinci haznesini, Neojen çakıltaşları ise ikinci haznesini oluşturmaktadır. Neojen yaşlı kırıntılı tortullar, özellikle, killi düzeyleri örtü kaya ve graben tektoniğine bağlı olarak yüzeye yaklaşmış olan mağma ise ısı kaynağını oluşturur. Yapılan hidrojeolojik ve hidrojeokimyasal çalışmalar alandaki jeotermal suların yüksek entalpili, çok az mağmatik katkı içerebilen meteorik kökenli, yaşlı (hemen hemen hiç trityum içermediklerinden en az 50 yıllık) sular olduğunu göstermiştir. İnceleme alanındaki jeotermal suların hidrojeokimyasal evrimlerini ve yeraltısuyu hidrodinamiğini aydınlatmak amacıyla beş sıcak su kaynağı ve yedi soğuk su kaynağı bir yıl süre ile her ay periyodik olarak örneklenerek kimyasal analizleri yapılmıştır. Çalışma alanındaki tüm sıcak sular sodyumlu, bikarbonat klorürlü su tipindedir ve kimyasal bileşimlerinde zamana bağlı belirgin değişimler gözlenmemiştir. Sıcak suların kaynak sıcaklıkları 50 °C - 70 °C arasında değişmektedir. Uygulanan çeşitli jeotermometreler ve karışım modelleri alanda 150 °C -250 °C arasında değişen hazne sıcaklığı vermektedir. Alanda hazneye inmiş olan 9 jeotermal kuyuda ölçülen (200°C-232°C) hazne sıcaklıkları Na/K ve Na-K-Ca jeotermometrelerinden elde edilen değerlerle uyuşmaktadır. Aktivite diyagramlarına göre jeotermal suların ilişkide bulundukları kayaç ile tepkime sonucunda oluşabilecek yeni alterasyon ürünleri Ca ve Na montmorillonit, Na ve K feldispat, zoisit ve albit olarak saptanmıştır. This study contains hydrogeological, hydrogeochemical and isotopic investigations in the Germencik geothermal fields which are one of the most important geothermal fields of Turkey. First reservoir of the geothermal system is made up of the fractured gneiss and quartz schists, and karstic marbles of the Menderes Massif rocks . Neogene conglomerates are the second reservoir of the geothermal systems. Neogene aged clastic sediments, especially clayey levels form the cap rock of the system. Heat source may also be the magma closed to the surface along the active graben fault zones developed by extensional tectonic regime. It is understood from the hydrogeological and hydrogeochemical studies that the geothermal waters are high enthalpy, meteoric origin ( may also be a little magmatic origin) and old waters ( which have hardly any tritium isotopes). Meteoric waters recharge the reservoir rock and are heated at depth and move up to the surface through the tectonic lines by convection currents. Five hot water and seven cold water points were sampled periodically each month during the one year to determine the hydrogeochemical evaluation of geothermal waters and hydrodynamics of groundwaters for the study area. All the thermal water in the area are sodiumbicarbonate- chloride water type and do not reflect apparent variations on their geochemical compositions temporarily. The measured temperatures of the thermal spring vary from 50 °C to 70 °C. It is estimated from the various chemical geothermometry and mixing model applications that the reservoir temperatures of the system vary between 150 °C and 250 °C corresponding high enthalpy system. The estimated reservoir temperatures obtained by Na/K and Na-K-Ca geothermometers coincide with the temperatures measured (200-232oC) directly in reservoir by 9 deep wells. Alteration minerals which may be formed by the reactions progressed between host rock and thermal fluid were found to be Ca and Na montmorillonite, Na and K feldspar, zoisite and albite on the activity diagrams. Fri, 01 Jan 1999 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12397/2727 1999-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/2726 ÇOK SİLİNDİRLİ BİR MOTORDA EMME VE EGZOZ SİSTEMİ GEOMETRİSİNİN PERFORMANS KARAKTERİSTİKLERİNE ETKİSİ KESGİN, Uğur Çok silindirli bir motorda dolgu değişimi optimizasyonu sayesinde motor performans karakteristikleri iyileştirilebilir. Dolgu değişimi optimizasyonunda amaç; valf zamanlamasını, varsa aşırı doldurma grubu dahil emme ve egzoz sistemi geometrisini birlikte belirlemektir. Bir araştırma projesi kapsamında, bir doğal gaz motoru serisinin dolgu değişimi optimize edilmiştir. Emme ve egzoz sistemi dahil olmak üzere tüm motor sonlu farklar yönteminin kullanıldığı bir dolgu değişimi program sisteminde modellenmiştir. Öncelikle kullanılan sayısal yöntem ve seçilen motor modelinin doğruluğu deneylerle kanıtlanmıştır. Daha sonra, motor parametrelerinin performansa etkisi araştırılmıştır. Bu çalışmada, V20 silindirli bir motorda emme ve egzoz sistemi geometrisinin motor karakteristiklerine etkisi incelenmiştir. Özellikle egzoz sistemi geometrisinin motor verimine büyük bir etkisi olduğu görülmüştür. The performance characteristics of a multicylinder engine can be improved by optimisation of gas exchange process. The aim of optimisation of gas exchange process is determination at the same time of valve timing and geometry of inlet and exhaust systems with inserting turbocharging system if exists. The gas exchange process of a natural gas engine's series has been optimised within a research project work. The whole engine including inlet and exhaust systems modelled in a engine cycle simulation code where finite difference method is used. Initially, numerical method and engine model used in this work have been verified by experiments. Then, the effects of engine parameters have been investigated for engine performance. In this paper, an V20 cylinder engine has been taken into account for investigation of inlet and exhaust systems on engine performance. Finally, it is shown that the geometry of exhaust system has an important effect on engine performance Fri, 01 Jan 1999 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/20.500.12397/2726 1999-01-01T00:00:00Z