http://hdl.handle.net/20.500.12397/2437 2026-04-09T07:45:56Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/2746 APPLICATION OF ANALYTIC HIERARCHY PROCESS AND GOAL PROGRAMMING IN SUPPLIER SELECTION PROBLEM Mızrak Özfırat, Pınar; Öğüt, Cevdet In this paper, a goal programming (GP) approach was utilized to solve the problem of materials' supplier selection for a company operating in textile industry. The proposed approach determines the company's objectives and assigns their relative importance to be used for Analytic Hierarchy Process (AHP). Weighted GP approach was used to develop two alternative mathematical models for selecting the suppliers. One of the alternatives restricts the number of suppliers to be selected to two for each material; the other one does not put any restrictions on this subject. The results are compared within each other and with the current system in terms of the objectives determined at the beginning. Bu çalışmada bir tekstil firmasının tedarikçi seçimi problemini çözmek üzere bir hedef programlama yaklaşımı geliştirilmiştir. Geliştirilen yöntem firmanın amaçlarını ve önem derecelerini belirler. Bu veriler Analitik hiyerarşi süreci ile ağırlıklara dönüştürülür. Yöntemin ikinci aşamasında hesaplanan değerler ile ağırlıklı hedef programlama modeli çalıştırılır. Model iki alternatif sonuç oluşturur. Birincisinde her malzeme için tedarikçi sayısı iki ile sınırlandırılmıştır. İkincisinde ise tedarikçi sayısı üzerinde herhangi bir kısıt yoktur. Her iki alternatifin sonuçları birbiriyle ve firmanın mevcut durumuyla belirlenen amaçlar doğrultusunda karşılaştırılmıştır 2008-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/2745 YAPI- ZEMİN ETKİLEŞİMİNİN YAPISAL TASARIMDAKİ ROLÜ GİRGİN, SADIK CAN; MISIR, SERKAN; ÖZDEN, GÜRKAN; KAHRAMAN, SERAP Yapı temel sistemlerinin projelendirilmesinde, yapı-temel-zemin üçlüsü arasındaki etkileşimin dikkatealınması, zemine aktarılan yükler nedeniyle zemin tabakalarında oluşan deformasyonların temel elemanı veüstyapı taşıyıcı sistemindeki iç kuvvetler ve yük dağılımı üzerindeki etkilerinin hesaba katılması gerekir.Bu gereklilik rutin mühendislik uygulamalarında, yapı ve zemin arasındaki ilişkiyi sabit yatak katsayısı ilekuran Winkler yöntemi kullanılarak sağlanmaya çalışılmaktadır. Ancak Winkler yönteminin temel tabanbasıncı dağılımını temsil etmekte yetersiz kaldığı literatürde belirgin bir biçimde ortaya konmuştur. Temelelemanının elastik eğrisini gerçeğe daha yakın modelleyen yöntemler geçmişte birçok araştırmacıtarafından önerilmiştir. Ne var ki, yatak katsayısı modelinin betonarme yapı tasarımı üzerindeki rolüşimdiye dek ortaya konmamıştır. Bu çalışmada zemin yapı etkileşiminin yapısal tasarıma etkisi örnek biranaliz çalışmasıyla incelenmiştir. Rijit yapı-zemin, sabit ve değişken yatak katsayısı yöntemleri ile yapısalçözümler gerçekleştirilmiştir. Yürürlükteki ulusal yönetmelikler çerçevesinde betonarme kolonkesitlerindeki donatı oranları hesaplanarak, yapı-zemin etkileşiminin yapısal tasarımdaki etkisi ortayakonmuştur While designing foundations of structures, structure-foundation-soil interaction must be considered andthe effect of deformations occurring due to the structural loads in soil layers on the load distributions andsectional forces of structural elements must be taken into account. Winkler method is used in order torelate the soil and the structure by means of constant subgrade modulus in routine engineeringapplications. In the literature, it is clearly stated that, Winkler method is insufficient to represent thecontact pressure distribution beneath the foundation. In the past, methods capable of modeling actualelastic curve of the foundation element were suggested by researchers. However, the role of subgradereaction on the structural design has not been stated yet. In this study, the effect of soil-structureinteraction on structural design of reinforced concrete structures is investigated via a case analysis study.Structural analyses were performed using fixed base-soil, constant subgrade modulus and variablesubgrade modulus methods. Reinforcement ratios in reinforced concrete column sections were calculatedaccording to national codes and specifications. The effect of soil-structure interaction on structural designis presented. 2008-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/2744 YÜRÜYEN TAHKİMAT PENCERESİNİNKÖMÜR KAYBINAETKİSİ ÖZFIRAT, M.KEMAL; ŞİMŞİR, FERHAN; GÖNEN, ALPER; PAMUKÇU, ÇAĞATAY Türkiye, kalın kömür damarlarına sahip bir ülkedir. Kalın kömür damarlarında çalışma kolaylığından ötürü çoğunlukla arkadan göçertmeli uzunayak yöntemi tercih edilmektedir. Bu yöntemde tavan kömürünün pencereden kazanılması sırasında tavan kömürünün bir kısmı pencereden çekilemeyerek ayak arkasında kalır ve böylece kayıplar oluşur. Bu çalışmanın amacı mekanize sistemle üretim yapılan Ömerler kalın kömür damarında tahkimat penceresinin genişliğinin üretim kayıplarını nasıl etkilediğinin araştırılmasıdır. Çalışmada, yürüyen tahkimatın dizaynı değiştirilmemiştir. Sadece yürüyen tahkimat pencere genişliği arttrılarak pencere alanı % 25 büyütülmüştür. Fiziksel model deneylerinin sonucunda, tavan kömürüne oranla % 29.21 olan kömür kaybı pencere genişliği büyütüldükten sonra % 19.56'ya düşürülmüştür. Özetle, yürüyen tahkimat pencere alanının büyütülmesi üretim kaybını yaklaşık % 30 azaltmıştır. In Turkey, many of the coal seams mined out in underground are thick coal seams. As production system of these thick seams, mostly longwall top coal caving (LTCC) method is preferred due to relative simple organizational aspects. In LTCC method, some part of top coal cannot be drawn through the support window, so it is lost in gob. The purpose of this study is to investigate the effect of increasing roof support window width on coal loss at Omerler underground mine. In this study, the design of the roof support has not been changed. Only, the width of the roof support window has been increased and the area has increased by 25%. In the results of the physical model experiments, the coal loss according to top coal has decreased from 29.21% to 19.56% after increasing the roof support window width. In summary, it is seen that by increasing the area of the roof support window, production loss has been decreased by about 30 %. 2008-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/20.500.12397/2743 RESEARCH ON ARCHITECTURAL DESIGN AND CONSTRUCTION OF ENERGY EFFICIENT APARTMENT BUILDINGS IN IZMIR GÜZEL, NESLİHAN; TOKUÇ, AYÇA It is a known fact that most of the energy consumed daily is produced from nonrenewable fossil fuels. When the energy used in the world is consumed in the building sector is considered as corresponding to nearly half of the worlds' consumption, the importance of energy efficiency in buildings becomes self evident. The amount of energy consumed in buildings is related to both the decisions made at the design phase like orientation, architectural design, material decisions and the behavior of the users. The aim of this study is to determine energy problems in residential buildings and to investigate architectural design and related technological measures as a solution to these problems in the apartment buildings for city of Izmir. Chosen buildings share the same microclimate and orientation yet their construction methods differ. The existing relationship between energy consumption and architectural design is evaluated with the help of a field study model proposed and carried out in Karşıyaka district of Izmir, Turkey. As a result, it was found that the examined buildings were designed according to the economical use of land while disregarding the climatic data of the surrounding environment. Reduction of some problems in the usage and maintanence phase would be possible with design regarding the climate. Her gün tüketilen enerjinin çoğunun yenilenemeyen fosil kaynaklardan üretildiği bilinen bir gerçektir. Dünyada tüketilen enerjinin yarısından fazlasının yapı sektöründe tüketildiği göz önüne alındığında yapılarda enerjinin etkin kullanımının önemi ortaya çıkmaktadır. Yapılarda tüketilen enerji miktarı tasarım evresinde alınan yünelim, mimari tasarım, malzeme kararları ve kullanıcıların davranışlarıyla ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı konut yapılarında karşılaşılan enerji sorunlarını belirlemek ve apartman yapılarında bu sorunlara çözüm olarak mimari tasarım ve ilgili teknolojik önlemleri İzmir kenti için araştırmaktır. Seçilen yapıların mikroiklimsel ve yönelim özellikleri aynı olup yapım sistemleri farklıdır. Enerji tüketimi ve mimari tasarım ilişkisi İzmir'in Karşıyaka ilçesinde gerçekleştirilen bir alan çalışması ve anket yardımıyla değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, incelenen yapıların planlaması, bulundukları çevrenin iklimsel verilerine bakılmaksızın, arsalarının ekonomik kullanımına gore tasarlandığı tespit edilmiştir. Yapının kullanım aşamasında ortaya çıkan bazı sorunların azaltılması, tasarım yaparken iklimsel verilerin göz önünde bulundurulması ile mümkün olabilir. 2008-01-01T00:00:00Z